
de Volkskrant
5 augustus 2016 vrijdag
Section: Ten Eerste; Blz. 10
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden.
Klopt dit wel? Obesitas
Ja hallo zeg. De ene dag is overtollig vet sluipmoordenaar nummer één, de andere dag halen dikke mensen flierefluitend net zulke hoge leeftijden als slanke mensen. 'Niet eerder dood door overgewicht', zo klinkt de conclusie van Rotterdams onderzoek gisteren, dat massaal werd overgenomen door onder meer AD, NU.nl, LINDA Nieuws en ook de Volkskrant. Het nieuws komt krap een maand nadat in een gezaghebbende studie in The Lancet juist werd gesteld dat obesitas wel degelijk het sterfterisico verhoogt. Wat nu? Er moet toch iemand naast zitten, zou je denken. 

Wat de koppen en eerste nieuwsregels over het Rotterdamse onderzoek er niet bij vertellen, is dat de conclusie enkel geldt voor een groep mensen van gemiddeld 70 jaar oud. En juist dat feitje is geen nieuws: zo bleek ook in het eerdergenoemde Lancet-onderzoek dat ouderen niet eerder sterven dan slanke leeftijdgenoten, vermoedelijk omdat de vetreserves bejaarden helpen om ernstige ziekenhuisopnames te overleven. Overigens was het AD de enige die deze nuance in de kop had verwerkt; de rest kwam er pas halverwege het nieuwsbericht mee. 

Op zich is het begrijpelijk dat het gros van de kranten de belangrijke nuance niet in de kop overnam: het oorspronkelijke bericht van het Erasmus MC generaliseert het resultaat namelijk zelf ook: 'Mensen met overgewicht en obesitas sterven niet eerder dan zij die een normaal gewicht hebben', aldus de tekst onder de kop 'Even oud met overgewicht'. 

En het overlijdensrisico onder zwaarlijvigen: is dat, buiten bejaarden om, nu wel hoger of niet? Dat ligt er maar aan. Obesitas verhoogt zeker het risico op diabetes en hart- en vaatziekten, maar in Denemarken, waar de gezondheidszorg goed toegankelijk is, lijken dikke mensen daaraan niet eerder te sterven, bleek afgelopen voorjaar uit een studie in het blad JAMA. Hogere sterftecijfers, zoals waarover de eerdergenoemde Lancet-studie rapporteert, komen doorgaans uit landen waar de zorg niet iedereen bereikt, zoals de VS. 

Kortom: ja, de conclusies van het onderzoek zijn opgeblazen, maar het is wel zo dat de dodelijkheid van overgewicht niet altijd vanzelfsprekend is.



